fbpx

महासमिति बैठकका सुसंगत र बिसंगत पक्ष



नेपालबहस संवाददाता
 




♠ विशेष सम्पादकीय ♠

नेपाललाई हिन्दूराज्य घोषणा गर्नुपर्ने जोशिलो प्रस्तावउपर महासमितिको बहुमत !

कांग्रेस सिंहदरबारमा बिराजमान हुनै लागेको झझल्को वा आभास दिने गरी हिजोसम्म सिंहदरबारको नजिकै र आजदेखि सानेपास्थित पार्टी कार्यालयमा जारी रहेको नेपाली कांग्रेस महासमितिको बैठकमा कतिपय सुसंगत र कतिपय बिसंगत पक्षले आ–आफ्नो रुप प्रदर्शन गरिरहेका छन् । महासमितिको बैठकमा सहभागी सदस्यहरूको उत्साहपूर्ण सहभागिता आफैमा सकारात्मक पक्ष हो । पार्टीको आगामी (चौधौँ) महाधिवेशन नियमसंगत रुपमै हुनुपर्छ भन्ने दृढताका लागि यो बैठक भरपर्दो शक्ति भएको छ ।

पार्टीमा एकता कायम हुनु अनिवार्य छ, किनकि शीर्ष नेतृत्व तहमा चलिरहेको बाह«मासे झगडा नै विगत निर्वाचनमा अभुतपूर्व पराजयको एक प्रमुख कारक थियो भन्ने यथार्थप्रति सहभागीहरूको एकमत देखियो । नेताहरूको शोषक सामन्ती चरित्र, गुटबन्दी र झगडा पार्टीलाई पराजित गराउने र वितृष्णा बढाउने मूख्य कारक हो भन्ने धरातलीय यथार्थबाट सबै कार्यकर्ताहरू जानकार छन् । त्यसैले महासमितिको यो बैठक कांग्रेसमा आन्तरिक एकता र लोकतन्त्र प्रबद्र्धन गर्न सहायकसिद्ध हुने दिशामा सबै सहभागी र पार्टी कार्यकर्ताहरू आशावादी छन् । यसलाई महासमिति बैठकको सुसंगत पक्ष मान्न सकिन्छ ।

एउटा सभापतिलाई रिझाएपछि हत्याउन सकिने ओहोदा, हैसियत र अवसरका लागि देशैभरिका कांग्रेसजनलाई रिझाएर पाउनुपर्ने कुरामा आँट, इच्छाशक्ति, परिश्रम गर्ने आदत, आत्मविश्वास र कौशलता नभएका, नेतृत्वको वरिपरि भन्किरहेका प्राणीहरूले भित्रभित्रै कीरा पार्ने काम गरेपछि पछिल्लो विवाद उत्पन्न भएको अनुमान छ

यस अतिरिक्त, नेपाललाई हिन्दुराज्य घोषणा गर्नुपर्ने हस्ताक्षर अभियानसहितको जोशिलो प्रस्तावले महासमितिको बहुमत पाएको देखिन्छ । हिन्दु राज्यसम्बन्धी एजेण्डालाई नेतृत्वले कस्तो ढङ्गबाट टुङ्गो लगाउँछ भन्ने रोचक कौतुहलता जगाएको छ । यो दूरगामी प्रभाव राख्ने गम्भीर एजेण्डा हो । यसबाट प्राप्त हुने रचनात्मक परिणामबाट कांग्रेस नै लाभान्वित हुनुपर्छ, हिन्दुराज्य घोषणा गराउने ठेक्का लिएका छद्मभेषी तत्व होइन ।

अर्कोतिर पार्टी विधान महासमिति बैठकको गत्यावरोधको कारक बनिरहेको छ । केन्द्रीय तहका ८ पदाधिकारी (१ सभापति, २ उपसभापति, २ महामन्त्री, २ सहमहामन्त्री महाधिवेशनबाट निर्वाचित भएर आउनुपर्ने पछिल्लो सहमति किन विथोलिँदैछ, यो नै अहिलेको असंगतिपूर्ण पक्ष भएको छ । एउटा सभापतिलाई रिझाएपछि हत्याउन सकिने ओहोदा, हैसियत र अवसरका लागि देशैभरिका कांग्रेसजनलाई रिझाएर पाउनुपर्ने कुरामा आँट, इच्छाशक्ति, परिश्रम गर्ने आदत, आत्मविश्वास र कौशलता नभएका, नेतृत्वको वरिपरि भन्किरहेका प्राणीहरूले भित्रभित्रै कीरा पार्ने काम गरेपछि पछिल्लो विवाद उत्पन्न भएको अनुमान छ ।

महासमितिको बैठकमा प्रस्तुत उपसभापति विमलेन्द्र निधिको राजनीतिक प्रस्ताव यो पार्टीको नेतृत्व लापरबाही र अनुत्तरदायी चरित्रबाट सुध्रिएको रहेनछ भन्ने निचोड दिने आधार हो । झारा टार्ने वैचारिकस्तर नभएको तथाकथित राजनीतिक प्रस्तावले आजको कांग्रेसको नीति र विचारलाई बोक्छ भन्ने दाबी गरिन्छ भने कांग्रेसको दयनीय अवस्थाको द्योतक हो । राजनीतिक प्रस्ताव हेर्दा एउटा प्रश्न जरुर नै उठ्छ, कंँग्रेसका नेताहरूको मति कहिले सुध्रिने र चेत फिर्ने ?

महासमितिको बैठकको सारसन्देश पार्टी सभापतिको सम्बोधन भाषण हुनुपर्ने हो, तर महासमिति बैठकको उद्घाटन सत्रलाई पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाले सम्बोधन गर्न थाल्दा सहभागीहरूबाटै भएको अनियन्त्रित होहल्ला र ध्यानभङ्ग, अनि वक्ता सभापतिले नै बारम्बार भाषण रोकेर झर्किँदै हल्ला रोक्न कराउनुपर्ने अवस्था पार्टी नेतृत्वका लागि अर्को असंगत र खेदजनक अवस्थाको द्योतक हो । महासमितिजस्तो शक्तिशाली निकायका सहभागी सदस्यहरू नै सभापतिको सम्बोधन सुन्न चाहँदैनन् भन्ने देखिनु आफैमा संवेदनशील र गम्भीर कुरा हो ।

सत्तारुढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (ने.क.पा.) को शीर्ष नेतृत्वले जसरी आफ्नो स्थायी कमिटीको बैठक परसार्दै पुस १ गते ‘कालो दिवस’ कै अघिल्लो दिनमा ल्याएर प्रारम्भ ग¥यो, त्यसै गरी मूख्य विपक्षी पार्टी नेपाली कांग्रेसले पनि छः वर्षपछि पहिलोपल्ट हुनलागेको आफ्नो शक्तिशाली निकाय महासमिति बैठकको मिति सार्दै सोही दिन उद्घाटन गर्न आईपुग्यो । संविधान जारी भएपछि मुलुकका संघीय, प्रदेश र स्थानीय तहहरूको पहिलो पटक निर्वाचन गराएको र संविधान जारी गर्न नेतृत्व र संंयोजन गरेको लोकतान्त्रिक पार्टीले नै असाधारण र अभुतपूर्व पराजय भोग्नुपरेको परिस्थितिमा महासमितिको बैठक आयोजना गर्नु पार्टीका लागि शक्ति र ऊर्जाको स्रोत हुनुपर्ने हो, तर कांंग्रेसका अग्रज नेताहरूले विगतमा महासमितिलाई जुन महत्वका साथ बुझेका थिए, आजका नेताहरूमा त्यो सुझबुझ देखिन छोडेको छ । हेलचेक्य्राई वा लापरवाही यसको ज्वलन्त उदाहरण हो ।

पार्टीको विधानलाई राज्यको संघीय संरचना अनुरुपको बनाउनुपर्ने भएकोले विधान हेरफेर महासमितिको मूल एजेन्डा हो । तर विधानबारे नेतृत्व सहज सहमतिमा पुग्न नसक्नु र आ–आफ्नै हठ र राजनीतिक स्वार्थ र लुछाचुँडीमा वशिभूत हुनुको कारण सहमतिसहितको विधान मस्यौदा प्रस्तुत गर्न महासमितिको चालु बैठकलाई एक दिन अलपत्र रुपमा स्थगित गर्नुप¥यो । अर्को दिनपनि पार्टीका जिल्ला सभापतिहरूको सशक्त दबाबले गर्दा मात्रै रातारात विधान मस्यौदाउपर पार्टी केन्द्रीय समिति सहमतीका लागि बाध्य भएकोलाई नेताहरूको चेत फिरेको र मति सुध्रिएको किमार्थ मान्न मिल्दैन ।

गल्तीले बर्वाद भएको मुलुक वा पार्टी सुध्रिन्छ, तर बेइमानीले जानीजानी बिगारेको मुलुक वा पार्टी सुध्रिदैन । त्यसैले पार्टीहरूमा स्वच्छ र सौहार्दपूर्ण विश्वासको वातावरण सिर्जना गर्न सर्वप्रथम सबै पार्टीका नेताहरूको नियत, आचरण र चिन्तनमा सुधार अत्यन्त जरुरी छ । बासी विचार, लङ्गडा तर्क, ठेगान नभएको बोलीबाट अबका पार्टीहरू सञ्चालन गर्न सकिँदैन ।

गत निर्वाचनमा मतदाताले रुख हेरेर मत हाले तर मुख हेरेपछि विचलित भए । उम्मेद्वारका तर्फबाट कांग्रेस नराम्रोसँग पराजित भयो । अर्थात कांग्रेसको इतिहासलाई राम्रो मत आयो, तर कांग्रेसको नाममा अनुहार देखाएका उम्मेद्वारलाई पराजित गराईदिए । त्यसैले समानुपातिक निर्वाचनमा ने.क.पा.कै हाराहारीमा मत हासिल गरेको कांग्रेसले गलत उम्मेद्वार छान्ने यही नेतृत्वका कारण जित्ने मत आएन । पार्टीलाई जिउँदो जाग्दो र मुलुकको अगुवा शक्ति बनाउने इमानदारीपूर्ण अठोट नै हो भने निर्वाचन परिणामलाई हेरेर कांग्रेसले आपूmलाई सुधार्ने दिशामा प्रवृत्त गराउनुको कुनै विकल्प उसँग छैन ।

महासमितिको बैठक सकिएपछि नेतृत्वले आफुलाई छुट्टीको दिन आएजस्तो देखाउनु हुँदैन । पार्टी विधान पास गर्ने र त्यसलाई इमानदारीपूर्वक पालन गर्ने दृढता नेतृत्वले देखाउन सकेन भने पार्टी अनुत्तरदायी र अराजक हुने खतरा बढ्दछ । महासमितिले नेतृत्वमाथि थप अभिभारा बोकाउने नै छ । पार्टीले सुधार्नुपर्ने धेरै काम थाती रहेकोतिर कर्तब्यपरायण भएर ध्यान दिनैपर्छ । तबमात्र सभापति देउवाले भन्ने गरेको “पार्टीलाई पूर्वअवस्थामा पुनःस्थापित गरेपछिमात्र बिश्राम लिन्छु” आश्वासनलाई पत्याउने आधार तयार हुन्छ ।

कांग्रेस र ने क पाजस्ता ठूला पार्टीमा मात्र होइन सबै पार्टी नेतृत्वमा गल्ती होइन बेइमानी बढेको देखिन्छ । गल्तीले बर्वाद भएको मुलुक वा पार्टी सुध्रिन्छ, तर बेइमानीले जानीजानी बिगारेको मुलुक वा पार्टी सुध्रिदैन । त्यसैले पार्टीहरूमा स्वच्छ र सौहार्दपूर्ण विश्वासको वातावरण सिर्जना गर्न सर्वप्रथम सबै पार्टीका नेताहरूको नियत, आचरण र चिन्तनमा सुधार अत्यन्त जरुरी छ । बासी विचार, लङ्गडा तर्क, ठेगान नभएको बोलीबाट अबका पार्टीहरू सञ्चालन गर्न सकिँदैन ।

दम्भ र हठ नछोडेर तदर्थवादी ढर्रामा पार्टी सञ्चालन गर्न खोज्नुबाट पार्टीको खोलभित्र पञ्चायती चरित्रको राजनीतिको कसरत मात्र हुन्छ । मुलुक भड्खालातिर धकेलिन्छ । नेतृत्वलाई बाध्य बनाउन सक्ने कांग्रेस महासमिति जस्ता निकायबाट पार्टी कार्यकर्ताहरूले खबरदारी बढाउन सकेमात्र पार्टीहरू सही बाटोमा लाग्ने यथार्थप्रति सबैले विश्वस्त हुनु जरुरी छ ।


सम्बन्धित समाचार