धर्मनिरपेक्षता, बोक्सीतन्त्र र पीडित जनता

♠बिक्रमभान्जा योञ्जन♠ कतै बाबुले छोरीलाई बलात्कार गरेको, कतै लोग्नेले स्वास्नीलाई भारतमा लगेर बेचेको, कतै विदेशमा काम लगाइदिने भनी ललाइफकाई लगेर विदेशमा अलपत्र पारेका समाचार त दिनहुँ आइरहन्छन् । करिब ६ महिनाअघि बलात्कारपछि हत्या गरिएकी १३ वर्षे किशोरी निर्मला पन्तजस्ता हजारौं निर्मलाहरू अत्याचारमा पिसिईरहेका छन् । मध्य र सुदूरपश्चिम नेपालको छाउपडी प्रथाका दर्दनाक घटनाहरू समाचार बनिरहेका छन् । थप पढ्नुहोस्

थारु समुदायमा आएको परिवर्तन

नवीन नेपाली नारायणपुर । अहिले थारु समुदायको अनुहार फेरिएको छ । बीस वर्ष पहिले जस्तो न गरीबी छ, न दासता । कमलरी बस्ने बालिकाहरु विद्यालय पुगेका छन् भने वर्षौंदेखि मालिकको घरमा बस्दै आएका कमैयाहरु मुक्त भएका छन् । थारु समुदायको पहिचानको रुपमा रहेका वेशभूषा, भाषा र परम्परासमेत परिवर्तन हुँदै गएको थारु जानकार केबी चौधरी बताउँछन् । सदियौंदेखि पश्चिम नेपालका थारु समुदाय अरुको घरमा दासका रुपमा कमैया जीवन बिताउँथे, कमलरी जीवन जिउन बाध्य थिए । तर, २०५७ साउन २ गते सरकारले कमैया मुक्तिको घोषणा ग¥यो । मालिकको घरमा कमैया जीवन जिउनबाट थारु समुदाय मुक्त भए । थप पढ्नुहोस्

नेपालको पहिलो घोडा प्रजनन् केन्द्रमा सङ्ख्या बढ्दै

विष्णु नेपाल चितवन । निभाले यसै हप्ता पहिलो सन्तानलाई जन्म दिँदैछिन् । एघार महीना पुग्न एकहप्ता मात्र बाँकी छ । पिता भीष्म र माता भवानीको पहिलो सन्तान हुन् तीन वर्षीया–निभा । सुत्केरी हुन लागेकी निभालाई माता पिताको कुनै अत्तोपत्तो छैन । निभाका बारेमा माता पितालाई पनि जानकारी छैन । तर निभाका अहोरात्र हेरचाहमा खटिनुभएका प्राविधिक गणेश केसी राति ननिदाउनु भएको एकहप्ता नाँघिसक्यो । प्राविधिक केसीले हसिलो मुद्रामा भने, “निभाको सुत्केरी हुने दिन आउन लाग्यो । कहिलेकाहीँ नर्मल समयभन्दा अगाडि सुत्केरी हुन सक्छ । कुन बेला उनी प्रश्रव पीडामा पुग्छिन् भन्न सकिन्न । थप पढ्नुहोस्

मानव बस्तीमा वन्यजन्तुको आतङ्क

वसन्त पराजुली भरतपुर । जङ्गलमा बस्ने गैँडा सहर बजार पस्न थालेपछि कस्तो होला ? स्थानीय वासिन्दा आतङ्कित छन् भने निकुञ्ज अधिकारीहरूको टाउको दुखाइ बनेको छ । हुन पनि वन्यजन्तुका लागि विश्वमै प्रसिद्ध चितवनमा स्वदेशी वा विदेशी पर्यटक वन्यजन्तु हेर्न चितवनको राप्ती पारीको सौराहा पुग्ने र जङ्गल घुम्ने गर्थे तर अहिले बजारमै केटो लिएर गैँडा हिँडन थालेपछि आतङ्क छाएको छ । थप पढ्नुहोस्

फेरि आँखा देख्न पाउँदा खुशी साट्दै वृद्धवृद्धा

गोपालप्रसाद बराल बर्दिवास । घरको अँध्यारो कुनामा थन्किएको बुढ्यौली उमेरमा आँखा फेरि देख्न पाएपछि महोत्तरी बर्दिवास–४ भब्सी माइस्थानका ९६ वर्षीय शेरबहादुर राउतलाई धेरै बाँच्न पाउने आश पलाएको छ । मोतीयाबिन्दुले आँखा ढाक्दा संसार नै अँध्यारो भएको विगत सम्झदै एक साताअघि शल्यक्रियाले मोतीयाबिन्दु हटेपछि चारैतिर झलमल्ल उज्यालो देख्न पाएपछि जिन्दगी रमाइलो लाग्न थालेको राउत बताउछन् । थप पढ्नुहोस्

सडक र मन्दिरमा बस्ने ज्येष्ठ नागरिकको पीडा

नारायण ढुङ्गाना काठमाडौं । साँझको ७ बजेको थियो । तापक्रम करीब शुन्य डिग्री तल झरेको थियो । काठमाडौंको बसन्तपुर दरबार क्षेत्रको एउटा मन्दिरको चिसो सिंढीमा बुधवार राति बोरा ओछ्याएर ५७ वर्षीय कृष्ण श्रेष्ठ सुतिरहेका थिए । थोत्रा कपडा उनेर एउटा थोत्रो व्ल्याङ्केटले चिसो छल्ने प्रयासमा थिए । “बा ! किन यसरी सुत्नु भएको यसरी ?”, महानगरीय प्रहरी परिसर टेकुका प्रहरी नायव उपरीक्षक राजेन्द्र पोखरेलले सोध्नुभयो । “छोरा बुहारीसँग कुरा नमिलेर”, व्ल्याङ्केटबाट सानो प्वाल पारी मुन्टो निकालेर श्रेष्ठले उत्तर दिए । थप पढ्नुहोस्

‘एकै ठाउँमा हेर्न पाइन्छ उपत्यकाका सम्पदा’

नारायण ढुङ्गाना काठमाडौं । मन्दिरै मन्दिरको शहरका रुपमा परिचित काठमाडौँका ऐतिहासिक तथा धार्मिक धरोहरमा तपाई कति घुम्नु भएको छ ? यदी छैन भने ति दृष्यहरु एकै ठाउँबाट देख्न पाइने अवसर नछुटाउनु होला । नेपाल कला परिषद्मा ‘मोमेन्ट्स वीथ हेरिटेज’ अन्तर्गत आजदेखि शुरु भएको चित्रकला प्रदर्शनीमा उक्त अवसर प्राप्त गर्न सकिन्छ । यो पनि जम्मा एक हप्ताका लागि । उपत्यकाका विभिन्न १५ स्थानका ऐतिहासिक, पुरातात्विक र धार्मिक सम्पदा समेटिएका ६६ चित्रकारका १६५ भन्दा बढी चित्र प्रदर्शनीमा राखिएका छन् । थप पढ्नुहोस्

सर्वोत्कृष्ट अङ्क ल्याउने विद्यार्थी सरकारीभन्दा निजी क्षेत्रप्रति आकर्षित

शरद शर्मा   काठमाडौं । त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट सर्वोत्कृष्ट अङ्क ल्याउने विद्यार्थीले सरकारी सेवाभन्दा निजी क्षेत्रप्रति आकर्षण देखाएका छन् । सोमबार सम्पन्न त्रिविको ४४ औँ दीक्षान्त समारोहमा सर्वोत्कृष्ट अङ्क ल्याएर विभिन्न पदक र पुरस्कार पाएकाले निजी क्षेत्रप्रति आकर्षण देखाएका हुन् । उनीहरुले सरकारी सेवा सीमित हुने भन्दै निजी क्षेत्रमा नै आफ्नो भविष्य देखेका छन् । समारोहमा ‘लोकराज ज्ञवाली स्वर्ण पदक’ प्राप्त  प्रभा त्रिपाठीले सरकारी सेवाभन्दा निजी क्षेत्रमा सेवा गर्ने बताए । थप पढ्नुहोस्

टुँडिखेलमा गुरुङ गाउँको दृश्य

सञ्चिता घिमिरे काठमाडौं । गाउँमा ल्होसार नमनाएको वर्षौं बित्दासमेत लमजुङकी रीता गुरुङले गाउँमा ल्होसार मनाएको बिर्सेका छैनन । ल्होसार शुरु हुनुभन्दा केही दिन पहिलेबाट नै गाउँमा उल्लास छाउथ्यो । सबै एक ठाउँमा भेला भएर पकाउने, खाने, नाच्ने गाउने गरेर रमाइलो गर्ने गरिएको उनले बताए । काठमाडौँ आएको केही वर्ष उनले गाउँ सम्झेरै मात्र यो दिन कटाएकी थिइन् । अघिल्लो वर्षदेखि भने उहाँ टुँडिखेलमा आयोजना हुने कार्यक्रममा सहभागी हुन थालेका छन् । धेरै मान्छेका भीडमा थोरै आफ्ना मान्छे भेट्दा पनि उनलाई खुशी लाग्ने गर्छ । थप पढ्नुहोस्

योगको पुनर्जागरण गर्दै शिक्षा मन्त्रालय, माघ १ मा ७७ जिल्लामा योग दिवस मनाउने भव्य तयारी

भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले गरेको प्रस्तावले तत्कालीन प्रधानमन्त्री सुशील कोइरालाको पहिलो समर्थन पाएपछि ९० दिनमा १७७ देशले समर्थन गर्ने कीर्तिमान योग दिवसले कायम गरेको छ । पूर्णप्रसाद मिश्र काठमाडौं । हिमालयको काखमा विकास भएको योग आधुनिकताले लोप हुँदै गएकामा सरकारले राष्ट्रिय दिवस घोषणा गरी मनाउन थालेपछि पुनर्जागरण शुरु भएको छ । वैदिककालमा ऋषिमुनिले अध्ययन अनुसन्धान गरी प्रतिपादन गरेको योग नेपालबाट विश्वभर फैलिएको थियो । लोप भएको ज्ञान यही क्षेत्रबाट पुनर्जागरण गर्न दिवस घोषणा गरी जनचेतना जगाउने काम शुरु भएको हो । थप पढ्नुहोस्
1 2 3 19