कांग्रेसमा आठवटा तह प्रस्ताव


Share This

नेपालबहस संवाददाता    

काठमाडौं । कांग्रेसमा बन्दै गरेको विधानमा आठवटा पार्टी तह हुने गरी मस्यौदाको काम थालिएको छ । देश संघीय संरचनामा गएपछि बुथ कार्यसमितिदेखि केन्द्रीय कार्यसमिति गरी आठ तहको अवधारणाले कांग्रेसमा प्रवेश पाएको हो ।

विधान मस्यौदा समितिले काम थाल्दै गर्दा पार्टीमा आठवटा तह हुने गरी छलफल भइरहेको समिति सदस्य दिलेन्द्रप्रसाद बडूले जानकारी दिए ।

बुथ तह किन ?
समितिका सदस्यहरू बुथ तह पनि थप्नुपर्ने विषय अनौपचारिक रूपमा छलफलका क्रममा आएको समिति सदस्य एवं संरचनासम्बन्धी उपसमिति सदस्य महालक्ष्मी उपाध्याय डिनाले जानकारी दिइन् ।

‘आठवटा तह बनाउने विषयमा नेताहरूबीच औपचारिक सहमति भएर प्रस्ताव आइसकेको अवस्था होइन,’ डिनाले भनिन्, ‘तर नागरिक, मतदातासम्म जोडिने सम्बन्ध र सम्पर्क हुने भएकाले बुथ समिति बनाउनुपर्छ भन्ने विषय उठेको हो । मस्यौदाका क्रममा उपसमितिले यो विषयलाई अघि बढाउँछ ।’

मुख्य गरी नागरिक, मतदाताहरूको जानकारी लिन उनीहरूको मनस्थितिअनुसार रणनीति बनाएर संगठन गर्न बुथ समितिको प्रस्ताव आएको सदस्य बडूले जानकारी दिए ।

‘बुथ तहमा संगठन गर्नुपर्ने विषय निकै महत्वपूर्ण छ किनकि बुथमै अन्य पार्टीसँग प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्ने हुन्छ । त्यसैले यसमै निरन्तरको तयारी हुनुपर्छ भन्दै हाम्रो छलफलमा बुथ समितिको प्रस्ताव आएको हो,’ बडूले भने, ‘बुथबाटै नागरिकदेखि मतदाताहरूको पारिवारिक रेकर्डसमेत अध्ययन गर्न सकिने भएकाले हाम्रो चासो तलसम्मै पुगेको हो ।’ भूगोल र जनसंख्यालाई आधार मान्दा एउटा वडाभित्र दुईदेखि तीनवटा बुथसमिति हुने जानकारी उनले दिए ।

छुट्टाछुट्टै समयमा अधिवेशन र महाधिवेशन गर्न प्रस्ताव

यसअघि महाधिवेशनको पूर्वसन्ध्यामा मात्र गाउँ, नगर, क्षेत्र र जिल्लाको अधिवेशन हुने गरेकोमा पार्टीलाई चार÷पाँच वर्ष नै चलायमान बनाउन अलगअलग समयमा अधिवेशन गर्ने विषयमा मस्यौदा समितिले छलफल गरिरहेको छ ।

‘पहिलो दुई वर्षमा जिल्लासम्मको अनि तेस्रो वर्षमा प्रदेश तहसम्मको अधिवेशन गर्ने र चौथो वर्षमा केन्द्रको महाधिवेशन गर्नुपर्ने विषय पनि मस्यौदाका क्रममा उठेको छ,’ बडूले भने, ‘यसअघिको संरचनमा एक वर्ष मात्रै अधिवेशन र महाधिवेशन गर्दा पाँच वर्षसम्म पार्टी निष्क्रिय भयो । त्यसैले पाँच वर्षसम्म पार्टी संगठनलाई चलायमान बनाउन यो प्रस्ताव गरेका छौँ ।’

प्रदेश समिति र महाधिवेशन प्रतिनिधि छुट्टाछुट्टै गर्न प्रस्ताव

नेता कार्यकर्ता व्यवस्थापन गर्नदेखि पार्टी पंक्तिलाई चलायमान बनाउन विधान मस्यौदा समितिमा प्रादेशिक समितिका प्रतिनिधि र महाधिवेशन प्रतिनिधि फरकफरक हुनुपर्ने विषय पनि उठेको छ ।

३३० प्रादेशिक निर्वाचन क्षेत्रबाट प्रादेशिक प्रतिनिधि र १६५ संघीय निर्वाचन क्षेत्रबाट महाधिवेशन प्रतिनिधि चयन गर्नुपर्ने विषय मस्यौदा समितिमा उठेको छ ।

प्रदेशलाई धेरै अधिकार दिइए केन्द्र्रीय समितिको आकार नबढ्ने

अहिले कांग्रेसको केन्द्रीय समितिमा ६ पदाधिकारीसहित ८५ सदस्यीय छ । तर, यसपटक यो संख्या बढाएर २५१ सम्म बनाउनुपर्ने सुझाब आइरहेका छन् । पार्टीले आठवटा तह बनाएर प्रदेशलाई धेरै अधिकार दिइए केन्द्रको काम समन्वयको मात्रै हुने बहस पनि कांग्रेसमा छ । यस्तो तल्लो तहलाई नै धेरै अधिकार दिइए केन्द्रीय समितिको आकार बढाउन नहुने बहस पनि उत्तिकै छ ।

नेता व्यवस्थापनका लागि केन्द्रीय पदाधिकारी बढाउनुपर्ने दबाबमा सभापति शेरबहादुर देउवा छन् । तर, मस्यौदा बढाउने प्रस्तावले मात्रै पुग्नेछैन । महासमिति सदस्यमध्ये दुईतिहाइले यसलाई पास गर्र्नुपर्ने हृुन्छ । यस्तोमा पार्टीमा मुख्य दुई गुटबीच सहमति भएमात्रै पदाधिकारी थपको प्रस्ताव आउने देखिएको छ ।

काम थाले तीन समितिले
विधान मस्यौदा गरी २३ भदौसम्म मूल समितिलाई पेस गर्ने गरी गठन गरिएका तीनवटा उपसमितिले काम थालेका छन् । यसका लागि फरमुल्लाह मन्सुरको संयोजकत्वमा संरचनासम्बन्धी उपसमिति गठन भएको छ । जसमा आनन्दप्रसाद ढुंगाना, नवीन्द्रराज जोशी र महालक्ष्मी उपाध्याय डिना सदस्य छन् ।

कार्य विभाजनसम्बन्धी उपसमितिको नेतृत्व डा। मीनेन्द्र रिजाललाई दिइएको छ । यसमा दिलेन्द्रप्रसाद बडू, सीता गुरुङ र मदनबहादुर अमात्य सदस्य छन् । अन्य निकाय तथा आन्तरिक व्यवस्थापनसम्बन्धी उपसमितिको संयोजक मानबहादुर विश्वकर्मालाई बनाइएको छ । यसमा रमेश लेखक, प्रदीप पौडेल र अमरसिंह पुुन सदस्य छन् । ललितपुरका कांग्रेस सभापति अमात्य र रोल्पाका जिल्ला सभापति पुन जिल्ला सभापतिका रूपमा समितिमा रहेका हुन् ।

तीनवटा उपसमितिले २१ भदौसम्म आएका सुझाबलाई समेटेर २३ भदौसम्म मूल समितिलाई प्रारम्भिक मस्यौदा तयार गरी मूल समितिलाई बुझाउनुपर्नेछ । तीनवटा उपसमितिबाट सुझाब आएपछि मूल समितिले प्रारम्भिक मस्यौदा तयार गर्नेछ ।

यी हुन् संशोधनका मुख्य विषय
प्रादेशिक संरचना गठन, यसको पदाधिकारी र सदस्य संख्या, यसको क्षेत्राधिकार, प्रतिनिधि चयनको प्रक्रिया, निर्वाचन प्रणाली नयाँ र निकै महत्पूर्ण विषय हो । महाधिवेशनका प्रतिनिधि र प्रादेशिक संरचनाका प्रतिनिधि एउटै हुने कि फरक–फरक हुने भन्ने विषय टुंगिसकेको छैन । आठवटा संरचना हुँदा नयाँ संरचना प्रदेश समिति र प्रदेशस्तरीय क्षेत्रीय समितिको काम, कर्तव्य र अधिकारको विषय पनि मुख्य हुन् । सामूहिक नेतृत्व प्रणालीमा जाने कि, सभापतिलाई थप अधिकार दिने भन्ने विषय पनि प्रमुख देखिएको छ ।

यी हुन् आठवटा तह
बुथ, वडा, गाउँपालिका र नगरपालिका, प्रादेशिक निर्वाचन क्षेत्रीय समिति, संघीय निर्वाचन क्षेत्र, जिल्ला समिति, प्रदेश समिति र केन्द्रीय समिति हुनेछन् । यसपछि विभागसहितका विभिन्न केन्द्रीय समितिहरू, भ्रातृसंस्थाहरू रहनेछन् । यसअघि कांग्रेसमा वडा, गाउँ र नगर, क्षेत्र, जिल्ला र केन्द्रको संरचना थियो । अहिले बुथ, प्रादेशिक क्षेत्रीय समिति र प्रादेशिक समिति नयाँ थपिन लागेको हो ।

तपाईको प्रतिक्रिया