fbpx

कम्युनिस्ट सरकार गम्भीर दुर्घटनाको डिलमा !


Share This

नेपालबहस संवाददाता    

नेपालका नेताहरूको यसरी सातो जाँदो रहेछ  !

♠ बिक्रमभान्जा योञ्जन ♠

काठमाडौं । सत्तारुढ कम्युनिस्ट पार्टी (ने.क.पा.) ले नेपालको असंलग्न विदेश नीतिमा गम्भीर असन्तुलन र दुर्दशा निम्त्याइरहेको छ । द्वन्द्वकालका अपराधलाई कहीँ पनि कानुनी कारवाही नचलाउने, पीडकलाई उन्मुक्ति दिने खालको विधेयक संसदमा प्रस्तुत गरेर अन्तर्राष्ट्रिय जगत र मित्रराष्ट्रलाई उदेकलाग्दो बनाउने काम गरेकै बीच दक्षिण अमेरिकी मुलुक भेनेजुएलाको मामिलामा ने.क.पा. अध्यक्ष प्रचण्डबाट संयुक्त राज्य अमेरिकाको भत्र्सना गरेको वक्तब्यले गम्भिर तरङ्ग उत्पन्न गरिदिएको छ । पार्टीको लेटरहेडमा प्रकाशित उक्त औपचारिक वक्तब्यलाई उनको व्यक्तिगत विचार भन्न कुनै हालतमा मिल्दैन ।

पाठ सिक्ने कि सती जाने ?

नत्र कुटनीतिक सम्बन्ध मात्र स्थापित भएको र तीन–न–तेह्रको मुलुकका लागि नेपालको मित्रराष्ट्रको मूल्यमा सती जाने कार्य कुटनीतिक गल्ती होइन जानाजानी गरिएको बेइमानी र बदनियतको द्योतक हो । अहिलेको सरकारी कम्युनिस्टको धृष्टता हेर्दा भेनेजुएलाको परिस्थिति नेपालमा आउने कारण र सम्भावनाहरू वर्तमान सरकारले सिर्जना गरिरहेको छ ।

संक्रमणकालीन न्यायको बारेमा सरकारले प्रतिगामी बाटो समातेपछि अन्तर्राष्ट्रिय जगतले सरकारलाई द्वन्द्वकालीन घटनाको न्यायिक निरुपण, पीडितलाई न्याय तथा परिपुरण र पीडकलाई सजाय वा माफी दिने विषयमा सरकारको नीति र कार्यक्रमको जोडदार माग गरिरहेको बेला प्रचण्डको वक्तब्यले अर्को दुर्दशा निम्त्याएको छ । काठमाडौंस्थित आफ्नो राजदूतावासमार्फत अमेरिकाले आफुसँग नेपालको वर्तमान सम्बन्ध र अमेरिकालाई हेर्ने दृष्टिकोण प्रष्ट पार्न सार्वजनिक रुपमै माग गरेको छ । कुटनीतिमा मागको अर्थ प्रकारान्तरले दबाब हो । १७ वर्षको अन्तरालमा एक महिना अघि परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीलाई पहिलो पटक महत्वका साथ औपचारिक निम्ता दिएर अमेरिका भ्रमण गराएको र नेपालको विकासमा सहायता राशी ह्वात्तै बढाएको अमेरिकाकै बिरूद्ध सत्तारुढ पार्टीका मुखियाले वक्तब्यरुपी विषवमन गर्नुमा गम्भिर रहस्यका अनेकौं अनुमान गर्न थालिएको छ ।

डा. बाबुराम भट्टराई माओवादी नेताको रुपमा प्रधानमन्त्री भएर २०६९ मा राष्ट्रसंघ महासभामा भाग लिन जाँदा भेनेजुएलाका तत्कालिन राष्ट्रपति ह्युगो चावेजसँग भेट गरेकोदेखि अहिलेको वक्तब्यसम्मलाई माओवादीको कलेबर फेरिएको तर नियत, नीति र नेतृत्व शैली नफेरिएको रुपमा बुझ्न थालिएको छ । नत्र कुटनीतिक सम्बन्ध मात्र स्थापित भएको र तीन–न–तेह्रको मुलुकका लागि नेपालको मित्रराष्ट्रको मूल्यमा सती जाने कार्य कुटनीतिक गल्ती होइन जानाजानी गरिएको बेइमानी र बदनियतको द्योतक हो । अहिलेको सरकारी कम्युनिस्टको धृष्टता हेर्दा भेनेजुएलाको परिस्थिति नेपालमा आउने कारण र सम्भावनाहरू वर्तमान सरकारले सिर्जना गरिरहेको छ ।

वक्तब्य र रहस्य

पूर्व एमालेका नेताहरू प्रचण्डको वक्तब्यबाट उम्किने उपायको खोजीमा देखिन्छन् । सबैजसो अहिले चूपचाप देखिन्छन् । उनीहरूमध्ये कतिपयको विश्लेषण अनुसार प्रचण्ड यतिबेला पासोमा परेको अनुभूति गर्न थालेका छन् । बाबुराम प्रधानमन्त्री हुँदा सरकारले द्वन्द्वकालका पीडकहरूलाई सरकारले आममाफी दिनसक्ने खालको अध्यादेश तत्कालीन राष्ट्रपति डा. रामवरण यादबसमक्ष पठाउँदा उनले अध्यादेश जारी गर्न इन्कार गरेका थिए । द्वन्द्वकालिन अपराधबिरूद्ध न्यायिक कारवाहीको प्रसंग प्रचण्ड आफूतिर ताकिएको तीरका रुपमा देख्छन् । भेनेजुएलाको वामपन्थी राष्ट्रपति मदुरोको पक्षमा आफ्नै जातभाई विप्लब माओवादीले वक्तब्य प्रकाशित गर्नुको साथै प्रचण्डलाई पनि (बन्दुकको मोहोरी तेस्र्याई) थर्काएर वक्तब्य निकाल्न लगाएको भन्ने पनि सत्तारुढ ने.क.पा. भित्र प्रशस्त भेटिन्छन् ।


दशैंमा राष्ट्रपतिले टीका लगाईदिँदा प्रधानन्यायाधीशलाई घुँडा टेकेर टीका थाप्न बाध्य बनाएको, बलात्कारी र हत्यारालाई संरक्षण दिएको, गाउँमा बस्ने, गरिब र जेहेन्दार विद्यार्थीका पक्षमा भइरहेको सत्याग्रहलाई कुल्चेर मेडिकल माफियाको हित रक्षा गरेको, सुन तस्करीका मूल नाईकेहरूलाई संरक्षण र अभयदान दिएको, कालोधन भित्र्याउन सहजकर्ता भएको आदि अनेकौं घटनाले के प्रष्ट पार्छन् भने सरकारको मुखले जनताको पक्ष लिन्छ, कामले तस्कर, माफिया, कालोधनका मालिक, अपराधी जस्ता चरित्रको पक्ष लिन्छ ।


भेनेजुएलाको घटनालाई लिएर अमेरिकालगायत पश्चिमी राष्ट्रहरू विद्रोही नेता जुआन गुएदोेलाई अन्तरिम राष्ट्रपतिको मान्यता दिएर उभिएका छन् भने रुस, चीन, भारत आदि कतिपय मुलुकहरू मदुरोको पक्षमा छन् । यस्तो पक्षधरतालाई नियालेका प्रचण्डले चीन र भारतसँगै आपूm पनि उभिएको देखाउन अमेरिकाको भत्र्सना गर्दै वक्तब्य प्रकाशित गरेको भन्न सकिने परिस्थिति देखापरेको छ । तर यसमा नेपाल तथा यहाँको सत्तारुढ पार्टी तटस्थ बस्दा पनि भारत र चीनले आपत्ती जनाउने वा दबाब दिने आवश्यकता थिएन । प्रचण्ड यस्तै चरित्र र स्वभावको कारण फोकटमा अविश्वसनीय व्यक्ति (पोलिटिकल फन्टुस) बन्दै गएका छन् ।

बेइज्जती, बदनामी र विवाद

हरेक महिना वर्तमान सरकार एउटा न एउटा आपराधिक घटना, विवाद र बदनामीका क्रियाकलाप निम्त्याइरहेको छ । दशैंमा राष्ट्रपतिले टीका लगाईदिँदा प्रधानन्यायाधीशलाई घुँडा टेकेर टीका थाप्न बाध्य बनाएको, बलात्कारी र हत्यारालाई संरक्षण दिएको, गाउँमा बस्ने, गरिब र जेहेन्दार विद्यार्थीका पक्षमा भइरहेको सत्याग्रहलाई कुल्चेर मेडिकल माफियाको हित रक्षा गरेको, सुन तस्करीका मूल नाईकेहरूलाई संरक्षण र अभयदान दिएको, कालोधन भित्र्याउन सहजकर्ता भएको आदि अनेकौं घटनाले के प्रष्ट पार्छन् भने सरकारको मुखले जनताको पक्ष लिन्छ, कामले तस्कर, माफिया, कालोधनका मालिक, अपराधी जस्ता चरित्रको पक्ष लिन्छ ।

अतः के प्रष्ट हुन्छ भने नेपालमा लोकतान्त्रिक गणतन्त्रले सामन्तवादको मूलोच्छेद गर्न सकेन, सामन्तवादको स्थानान्तरण गरिदियो । दुर्भाग्यवश त्यो स्थानान्तरण स्वीकार्ने पात्र परिवर्तनका संवाहक भनिएका पार्टीहरू नै हुनपुगे । नारा जेसुकै फलाक्दै आएका किन नहुन्, सामन्तवादका उत्तराधिकारी र बिँडो थाम्ने दलहरू नै भए ।

विस्तृत शान्ति सम्झौताको दफा ५ उपदफा २ देखि अन्तरिम संविधान २०६३ को धारा ३३ (घ) र वर्तमान संविधानको मूल भावना र अक्षरअनुसार, सशस्त्र द्वन्द्वका क्रममा भएका गम्भिर मानवअधिकार उल्लङ्घन तथा मानवताविरोधी अपराधका घटनाबारे सत्यनिरुपण आयोगले छानबिन गरी पीडकलाई कारवाही तथा पीडितलाई न्याय दिने, पीडितको सहमतिमा मात्र पीडकलाई क्षमा दिने स्थापित सहमति र व्यवस्थालाई वर्तमान सरकार उल्टाउन लागिपरेको छ ।

७०–८० दशकको निकै समृद्ध मुलुक भेनेजुएलामा १९९९ देखि २०१३ सम्म ह्युगो चावेज र हाल उनकै उत्तराधिकारी वामपन्थी राष्ट्रपति निकोलस मदुरोका बिरुद्ध हाल चर्किरहेको सशक्त जनविद्रोह करिब २ दशक लामो वामपन्थी शासनको एकमुष्ट परिणाम हो । सबै परिसुचकका आधारमा एउटा समृद्ध मुलुकलाई तथाकथित क्रान्तिकारी, वामपन्थी र गरिबमुखी भएको हठमा चौतर्फी बर्वादी निम्त्याएपछि ३५ वर्षीय विद्रोही नेता हुवाँ गुएदोले आफूलाई अन्तरिम राष्ट्रपति घोषणा गरेको र अमेरिका तथा अन्य पश्चिमा मुलुकले समर्थन गरेपछि यता नेपालबाट दुईतिहाई मतको सत्तारुढ नेकपा अध्यक्ष तथा अबको पालोका सम्भावित प्रधानमन्त्री प्रचण्डले अमेरिकाको उक्त कदमलाई भत्र्सना गर्नपुगे । यस मामिलामा नेपाल चुप र तटस्थ भएर रहनु बुद्धिमत्ता हुने हो । कम्तिमा यस घटनाले प्रचण्डलाई अबको प्रधानमन्त्री हुनबाट बञ्चित गराउने अवश्यम्भावी छ ।

भेनेजुएला : हिजो र आज

हरेक २१ मिनेटमा एउटा नागरिकको हत्या हुने गरेको छ । २०१५ मा प्रति एकलाख मानिसमा ९० जनाको नरसंहार हुने गरेको तथ्याङ्क पाइन्छ । राजधानी काराकासमा त नरंसहारको दर झन् उच्च छ, प्रतिलाख १२२ जना । दुई दशकको शासनमा जनसमुदायमा अपराधिक सिण्डिकेट बनाउने र संगठित अपराध मच्चाउने कार्य अनियन्त्रित गतिमा भएको छ । २०१६ मा ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेशनलको भ्रष्टाचार अनुभूति सुचकका १७८ मुलुकमध्ये भेनेजुएला १६६औं मुलुकमा रह्यो । विश्वब्यापी न्याय परिसूचकका ९९ मुलुकमध्ये ९९ औं मै प¥यो ।

३ करोड २० लाख जनसंख्या भएको क्षेत्रफलमा विश्वको ३३ औं ठूलो, कामकाजको भाषा स्पेनिस, दक्षिण अमेरिकी मुलुक भेनेजुएला (इटालियन भाषामा यसको अर्थ ‘सानो भेनिस’) दुई दशकअघिसम्म दक्षिण अमेरिकाको सबैभन्दा समृद्ध मुलुक मानिन्थ्यो । प्रतिब्यक्ति आय करिब १४ हजार डलर थियो । साक्षरता दर ९४ प्रतिशत थियो । अधिकांश भेनेजुएलीहरूको बसोबास शहरी क्षेत्रमा थियो । पेट्रोलियम पदार्थ र ग्याँस उत्पादनमा भेनेजुएला संसारको आठौं महत्वपूर्ण र ओपेक (तेल उत्पादन गर्ने राष्ट्रहरूको अन्तर्राष्ट्रिय संगठन) को संस्थापक राष्ट्र हो । विश्वका धनाढ्य पर्यटकहरू दक्षिण अमेरिका घुम्न जाँदा भेनेजुएला उनीहरूको गन्तब्य यो मुलुकमा पनि हुन्थ्यो–हुन्थ्यो । हालसम्म भेनेजुएलाले विश्व सुन्दरी प्रतियोगितामध्ये ६ पटक मिस युनिभर्स् र ५ पटक मिस वल्र्डको प्रतिष्ठा हासिल गरिसक्यो । दक्षिण अमेरिकामा संवैधानिक रुपले मृत्युदण्ड उन्मुलन गर्ने पहिलो मुलुक यही हो ।

ह्युगो चाभेजको “समाजवादी शासन” को ११ वर्ष एकछत्र राज्य र त्यसपछि उनका अनुयायी वा उत्तराधिकारी मदुरोको ७ वर्षको शासनमा आजको भेनेजुएलाले संसारको सबभन्दा खतरनाक र असुरक्षित राज्यको दर्जा पाएको छ । हरेक २१ मिनेटमा एउटा नागरिकको हत्या हुने गरेको छ । २०१५ मा प्रति एकलाख मानिसमा ९० जनाको नरसंहार हुने गरेको तथ्याङ्क पाइन्छ । राजधानी काराकासमा त नरंसहारको दर झन् उच्च छ, प्रतिलाख १२२ जना । दुई दशकको शासनमा जनसमुदायमा अपराधिक सिण्डिकेट बनाउने र संगठित अपराध मच्चाउने कार्य अनियन्त्रित गतिमा भएको छ । २०१६ मा ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेशनलको भ्रष्टाचार अनुभूति सुचकका १७८ मुलुकमध्ये भेनेजुएला १६६औं मुलुकमा रह्यो । विश्वब्यापी न्याय परिसूचकका ९९ मुलुकमध्ये ९९ औं मै प¥यो ।

बजारमा कुनै उपभोक्ता सामग्री पाइदैन । पाएपनि अति महँगो हु्न्छ । सडिएको खानेकुरा पनि हानालुछ भएर किनिन्छ । मानिसहरू खान नपाएर भोकभोकै मर्न थालेका छन् भने बालबालिकाहरू कुपोषणले ग्रस्त भएका छन् । १५ लाख भेनेजुएलीहरूले मुलुक छोडेर छिमेकी मुलुक र अमेरिकातिर पलायन भए । यस्तै वामपन्थी शासनलाई आदर्श मानेर दुईतिहाई मतसहितको सत्तारुढ ने.क.पा. का अध्यक्षले अमेरिकालाई भत्र्सना गर्दै भेनेजुएलाली सरकारको समर्थनमा वक्तब्य ठोकिसके ।

तपाईको प्रतिक्रिया

सम्बन्धित समाचार