मुलुकमा तीन प्रधान समस्या : नक्कली कम्युनिष्ट, कम्युनिष्टका पिछलग्गु प्रजातन्त्रवादी र भ्रमजीवीहरु


Share This

नेपालबहस संवाददाता    

♠ ऊध्र्वसान भट्ट ♠

टाइम पत्रिकाका लेखक सिनमिङ शा ले सिंगापुरका कुटनीतिज्ञ किशोर मह्बुबानीको भन्ने शीर्षकको पुस्तकलाई आधार मानेर एउटा लेख प्रकाशित गरेका थिए सोमबार मे ३१, १९९९ को टाइम पत्रिकामा । उनी “के एशियालीहरु सोच्न सक्छन्” भन्ने विषयमा आफ्नो धारणा दिनुअघि केही उदाहरणहरु दिन्छन् सो लेखमा । उनको लेखका केही अंशहरु यसप्रकार रहेका छन् ।

हिलो जनताको सोच्ने शक्तिलाई बोधो बनाउने कम्युनिष्टहरु र दोश्रो कम्युनिष्टहरुको संगतबाट दिग्भ्रमित भएका प्रजातान्त्रिक भनाउँदा नेताहरु र तेश्रो घोकन्ते विद्याले जन्माएको लोकसेवाका परीक्षामात्र उत्तीर्ण गर्ने गुणस्तरका दोश्रो तहका साक्षरहरुको जमात जो आफू केही नजान्ने भएतपानि संसारको सबैभन्दा बढी जान्ने मैै हुँ भन्ने कुष्ठा पालेर बस्ने र आफ्नो रोटीसेक्ने भ्रमजीवी वर्ग ।

“एक हजार बर्षअगाडि सोङ बंशअन्तर्गत चीन विश्वको सबैभन्दा धनी देश थियो । ३०० वर्षअघि चिङ वंशमा पनि चीन विश्वका वाँकी शक्तिहरुको हाराहारीमा थियो । तर आज पश्चिमको एशियामाथि जुन प्रभुत्व स्थापित भयो र एशियाको सभ्यता यत्ति चाडो पतन भयो कि जुन प्रकारको पतन कुनैपनि सभ्यताको अस्तमा भएन । प्रभुत्व भनेको आर्थिक वृद्धिदर वा इन्जिनियरिङ दक्षताको विषयमात्र हैन । यो मानवको मेधा र यो मेधाले संसारलाई कसरी प्रभावित गर्दछ भन्ने विषयमा आधारित रहन्छ । चीन आज आणविक प्रविधिमा अव्वल होला, जापान सेमिकण्डक्टरमा उत्कृष्ट दक्षता होला तर यी दुवै विकास अन्तत्तोगत्वा न्युटनीयन भौतिकशास्त्र र क्वाण्टम मेकानिक्समा आधारित छन् जो पश्चिमी मेधाका उपज हुन् । चीन आफ्नो राजनीतिक प्रणालीलाई माक्र्सको आराधनाबाट प्रमाणित गर्दैछ भने आर्थिक पुर्नसंरचनामा केन्स र फ्रिडम्यान तथा अझ गोल्डम्यानका वित्तीय सल्लाहलाई अंगीकार गरिंदै छ । ताईवानको प्रजातन्त्र पनि शास्त्रीय ग्रीकदर्शनमा आधारित छ न कि चीनियाँ । जापानीहरु घाँटीमा टाई नै झुण्ड्याउँछन् र सबै एशियालीहरु इभी लिग डिग्री नै लिनमा गर्व गर्छन् ।

पश्चिमा विचारले विश्वलाई कसरी प्रभावित गरिहेको छ भन्ने एशियालीहरुले प्रश्न गर्ने मात्र हैन उनीहरुले योपनि सोध्नु पर्दछ कि एशियालीहरु पश्चिममा गएपछि मात्र किन उनीको मेधा प्रष्फुटित हुन्छ ? नोबेल पुरस्कार पाउने एशियालीहरुमा अमेरिकामा काम गरिरहेका एशियालीहरुको वाहुल्यता किन छ ? ती मेधावीहरुलाई सोध्दा भन्दछन् एशियामा वौद्धिक विकासको वातावरण उकुसमुकुस छ र स्थापित मर्यादाक्रमले मेधालाई भन्दा ज्येष्ठतालाई प्राथमिकता दिन्छ । विद्यालयको घोकन्ते शिक्षाको अतिरिक्त एशियाको मष्तिष्कमा गडेको सोंच के छ भने सही उत्तर सधै विद्यमान छ र त्यो कितावमा छ या सत्तासँग छ, शिक्षकले सत्य मात्रै बताउँछ, अभिभावकहरु सधै सही हुन्छन् र राजनीतिज्ञहरुसँग अरु भन्दा राम्रो ज्ञान हुन्छ ।

चीन लगायतका देशहरु जहाँ नेताहरु दार्शनिक राजाको जस्तो नक्कल गर्दछन् र उच्च अधिकारीहरु दरबारका शक्तिशाली भृत्यहरुको अवतारजस्ता देखिन्छन् जो अनुत्तरदायी र अदक्ष छन् । प्राधिकारलाई सार्वजनिक रुपमा प्रश्न सोध्नु अनादार, गैरएशियाली र गैर कम्फुसियन मानिन्छ । धेरै एशियालीहरु विश्सास गर्दछन् कि सत्ताको आदेश सर्वाेपारी हो, दैविज्ञ अनुज्ञा झैं कहिल्यै अनादर गर्नु हुँदैन । उता प्रजातान्त्रिक भन्नेहरु प्रति जनताको विश्वास छैन । विगतका एशियाली शासकहरु यस्ता आदेशहरु जारी गर्थे जसमा उनीहरु नै प्रतिवद्ध हुँदैन थिए । जापान अलिअलि विकसित भएको मैजीकालमा आफ्ना पुरातन मान्यताहरुलाई त्याग्ने साहसले गर्दा हो । पढ्नु भनेको सरकारी जागिरको परीक्षा उत्तीर्ण गर्नु हो भन्ने सोंचबाट न हिजोको एशिया मुक्त थियो न आजको आधुनिक एशिया नै ।


नत्रभने प्रजातन्त्र आएपछि विकास हुन्छ, गणतन्त्र आएपछि विकास हुन्छ, संविधान सभाको चुनाव भएपछि विकास हुन्छ, संविधान सभाले संविधान बनाएपछि विकास हुन्छ, नयाँ सँविधानअन्तर्गत चुनाव भएपछि विकास हुन्छ, एकमना सरकार बन पछि विकास हुन्छ, सबै तहका चुनाव भएपछि विकास हुन्छ, भन्द भन्दा अव कर्मचारीको समायोजन भएपछि विकास हुन्छ भन्ने गफ सुनेर समय काट्ने बाहेक यो मुलुकमा अरु केही हुने सम्भावना छ्रैन ।


सिर्जना भनेको विद्यमान ज्ञानको पुर्नदृष्टि वा परित्याग हो । आमुल परिवर्तन भनेको पनि यही हो । केवल आदेश मात्र दिनु सिर्जनालाई वाधा पुर्याउनु हो । जापान, चीन, वाँकी एशिया सायद भारतले पनि यदि मष्तिष्कलाई नै बोधो बनाउने कम्युनिष्टहरु, कन्फुसियन र जाति प्रथाबाट जव मुक्त हुन सक्छन् अनि मात्र नोबेल पुरस्कार विजेताहरुमा एशियाको बर्चस्व हुने देखिन्छन । ” यसरी लेखक सिनमिङ शा आफ्नो लेखलाई टुँग्याउँछन् ।

नेपालको समस्या पनि यही हो । टाइम पत्रिकाका स्तम्भकार लेखक सिनमिङ शा ले भनेझैं नेपालका पनि तीनवटा समस्याहरु छन् । पहिलो जनताको सोच्ने शक्तिलाई बोधो बनाउने कम्युनिष्टहरु र दोश्रो कम्युनिष्टहरुको संगतबाट दिग्भ्रमित भएका प्रजातान्त्रिक भनाउँदा नेताहरु र तेश्रो घोकन्ते विद्याले जन्माएको लोकसेवाका परीक्षामात्र उत्तीर्ण गर्ने गुणस्तरका दोश्रो तहका साक्षरहरुको जमात जो आफू केही नजान्ने भएतपानि संसारको सबैभन्दा बढी जान्ने मैै हुँ भन्ने कुष्ठा पालेर बस्ने र आफ्नो रोटीसेक्ने भ्रमजीवी वर्ग ।

तसर्थ कम्युनिष्ट र कम्युनिष्टको संगतबाट दिग्भ्रमित प्रजातान्त्रिक भनाउँदा नेताहरु र अराजकता र अस्थिरतामा आफ्नो हित देख्ने साक्षर नामको भ्रमजीवी वर्गलाई विस्थापन गरी सो स्थानमा सिर्जनालाई मान्यता दिने विशुद्ध प्रजातान्त्रिक शक्तिको पुनस्र्थापनाबाट मात्रै नेपालको उन्नति सम्भव छ । नत्रभने प्रजातन्त्र आएपछि विकास हुन्छ, गणतन्त्र आएपछि विकास हुन्छ, संविधान सभाको चुनाव भएपछि विकास हुन्छ, संविधान सभाले संविधान बनाएपछि विकास हुन्छ, नयाँ सँविधानअन्तर्गत चुनाव भएपछि विकास हुन्छ, एकमना सरकार बन पछि विकास हुन्छ, सबै तहका चुनाव भएपछि विकास हुन्छ, भन्द भन्दा अव कर्मचारीको समायोजन भएपछि विकास हुन्छ भन्ने गफ सुनेर समय काट्ने बाहेक यो मुलुकमा अरु केही हुने सम्भावना छ्रैन ।

सारमा भन्नुपर्दा सक्कली कम्युनिष्टहरु त सिर्जनाका वाधक हुन्छन् भने नक्कली कम्युनिष्टहरु त झन कति क्षेत्रको विकासमा वाधक होलान् कल्पना गर्नपनि सकिन्न । यिनै नक्कली कम्युनिष्टलाई आदर्श मानेर हिड्ने तर आफूलाई प्रजातान्त्रिक शक्ति भन्ने दिग्भ्रमित जमातबाट पनि मुलुक उँभो लाग्ग्न सक्दैन । मुलुक विभाजन गरी जातीय हिंसा निम्त्याउने योजनाका प्यादाहरुबाट जातीय उत्थान हैन विनाश मात्र हुने हो । तसर्थ नक्कली कम्युनिष्ट, नक्कली कम्युनिष्टका पिछलग्गु कथित प्रजातन्त्रवादी नेताहरु तथा भ्रमजीवीहरुरहित विशुद्ध प्रजातान्त्रिक शक्तिको सशक्तिकरण आजको आवश्यकता हो ।

तपाईको प्रतिक्रिया

सम्बन्धित समाचार