अरे वा ! पैसा, पैसा, पैसा ….उर्फ ‘मनीगड’



नेपालबहस संवाददाता
 




  • 146
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    146
    Shares

सन्ताेष खड्का

२४ घण्टामा मान्छेले सबैभन्दा बढी केको बारेमा सोच्छ होला ? सेक्स वा पैसा ? दिनभरिको सारा भागदौड केका लागि ? पैसा नभए जिन्दगी चल्छ ? पैसा ठुलो कि सम्बन्ध ? कति करोड , अर्ब वा खर्ब कमाएपछि पुग्छ ? विश्वका अर्बपतिहरु केका बारेमा सोच्छन् होला ? राम्रो काम गर्न पैसा चाहिँदैन ?

तपाईले आजसम्म कहिल्यै सोच्नु भएको छ ? २४ घण्टामा म र अन्य मान्छेहरु केका बारेमा सोचिरहेका हुन्छौ ? किन व्यस्त हुन्छाैं ? नढाँटी सिधा कुरा भन्ने हो भने पैसाको लागि । जानेर वा नजानेर, थाहा पाएर वा नपाई हामी सबै ‘मनीगड’को पछि दौडिरहेका छौं।

अब म जे लेख्छु त्यसलाई तपाईले सास फेरुन्जेल पढ्नु पर्छ । बाँचुन्जेल पढ्नुपर्छ । आज तपाईले मनिगडको दर्शन पाउनु हुनेछ । बरु भगवानको दर्शन नपाएर चिन्ता गर्नु पर्दैन । जन्म दर्ता, विवाह दर्ता, मृत्यु दर्ता गर्न पैसा । जन्मिनु भन्दा अगाडी गर्भमा नै हुँदा तथा जन्मिएपछि मर्ने बेलासम्म पैसाको यति धेरै मुल्य र झमेला हुन्छ भनेर थाहा पायो भने  सायद मान्छे जन्मिन नै चाहँदैन । गर्भपतन गरिपाऊँ भन्छ होला । पैसा कसम हो ल ?


कुरै नगरौं यार, बैंक खोल्न पनि पैसा चाहियो । बैंकले पैसाको व्यापार गर्छ तर यसमा सुरुमा नै पैसा लगानी गर्नुपर्छ , बैंक खोल्न । तपाईंलाई लाग्ला ,प्रगति गर्न ,राम्रो काम गर्न ,धार्मिक र नैतिक कामको लागि मात्रै पैसा चाहिन्छ । त्यस्तो होइन । पाप, अपराध गर्न र आतंककारी बन्न पनि पैसा चाहिन्छ । यहाँसम्म कि बेश्या (पुरुष र महिला) गमन गर्न पनि पैसा । यौन व्यापार पनि पैसाकै लागि हो । सस्तो होस् या महंगो । हाई प्रोफाइल या लो प्रोफाइल जोकोही प्रोफेशनल बेश्यासँग केही मिनेट, घण्टा, रात बिताउन पैसा । योनी र लिङ्गसँगको पहुँचमा पुग्न पनि पैसा । सुरक्षित यौन व्यवहारको निमित्त कण्डम किन्न पनि त पैसा चाहियो । जिन्दगीमा जतिनै गरिब भएपनि मानौ भिखारी नै भएपनि कण्डम चाहिँ सेकेन्डह्याण्ड किन्न वा प्रयोग गर्न मिल्दैन । नयाँ किन्न पैसा चाहिन्छ । विज्ञापन सुन्नु भएको होला नि ? योनी वा स्तनको साइज घटाउन या बढाउन, टाइट पार्न, लिङ्गको आकार बढाउन वा घटाउन । त्यो विज्ञापन बझाउन पनि पैसा ।


बजारमा केही साथीहरु पैसा केही होइन भनेर पैसालाई हेलाँ गर्ने र कोही पैसा भनेपछि मरिहत्ते गर्ने र ज्यानै फ्याल्ने भेटिए । ज्यानै लिनेपनि छन् । एक भद्र महिलाले प्र्र्र्रश्न गरिन् ‘हैन , पैसामा के छ हँ ? तपार्इको दिमाग फुट्न सक्छ । पैसामा के छैन भनेर, विद्या कसम ! विद्यानष्ट भन्ने कसम खाउँ भने भएभरको मास्टर डिग्री नै जाला ! पैसाको लागि मान्छे कतिसम्म व्यस्त हुन्छ होला ? तपार्इ कल्पना पनि गर्न सक्नुहुन्न हजुर । यस्ता पनि मान्छे भेटिन्छन् जो २/३ वर्षसम्म कुनै शनिवार बिदा नलिई झोला बोकेर बजारमा हिँडिरहन्छन् । उनीहरुको एउटै मात्र काम छ त्यो हो, पैसा कमाउने काम गर्नु । विचराहरुलाई खाना खाने, सुत्ने, ट्वाइलेट जाने, सेक्स गर्दा बाहेक अन्य कुनै पनि समय फुर्सद छँदै–छैन । व्यस्त केका लागि भन्दा पैसाका लागि ।

यस्ता पनि मान्छे छन्, आफ्नो कारोबार, सम्पत्ति र आम्दानीको ठिक तरिकाले हिसाबकिताब राख्ने फुर्सद समेत छैन । कमाएको पैसा खर्च गर्ने फुर्सद पनि छैन । फेरि पनि पैसा–पैसा भनेर दौडी रहेको छ मान्छे नामको प्राणी । तपाई जन्मिन र मर्न पैसा लाग्छ । आजकल जन्म प्रायः हस्पिटलमा हुन्छ । संसारमा कुनै अस्पताल छैन जसले कसैलाई सितैमा जन्माउने ठेक्का लिन्छ । मर्न त झन पैसा लाग्छ नै । उपचार गर, अस्पताल जाउ, पैसा तिर, पैसा तिरेर मर र मृत्यु प्रमाणपत्र (Death Certificate) लिन पनि पैसा तिर । चिन्ता नगर्नुस् मरेपछि पैसाको बारेमा जे जति लफडा हुन्छ त्यो तपाईले लिनु पर्दैन । मुर्दाले ऋण बोकेर मरेपनि तिर्नु भने पर्दैन । कोही पनि जन्मनुभन्दा अगाडि बिहे गर्नु प¥यो – पैसा । कमसेकम सन्तान उत्पादन गर्न, यौन सम्बन्ध राख्न सुत्ने ओछ्यानका लागि पनि पैसा चाहियो नि ? तपाईंलाई लाग्ला, टेष्ट्युव वेवी,  भाडाको काख (Surrogacy) इत्यादी । त्यो पनि सित्तैमा हुँदैन । केही चरम अपवादलाई छोडेर संसारको ९९.९९.०९ भन्दा पनि बढी मान्छे जन्माउन पैसा लाग्छ । तपाई मान्नुस् वा नमान्नुस् पैसा नभए संसारको कुनै पनि सम्बन्ध बन्दैन र जिन्दगी, संसार नै चल्नैन यार !

लभलेटर लेख्न पनि पैसा चाहिन्छ । कसरी ? मैले पैसाको बारेमा यो लेख लेख्न कापी, कलम र छाप्न अनि तपाईले पढ्न पनि पैसा खर्च भइसक्यो । अनलाईन, फेसबुक, गुगलमा पढे पनि पैसा लागिरहेको छ । इन्टरनेट वाईफाईको पैसा लागिरहेको छ । होशियार ! तपाईले नतिरे पनि अरु कसैले त तिरेको छ नि । अनि हातमा खेलाइरहेको मोबाइल वा ल्यापटपचाहिँ सित्तैमा आउँछ ? पैसा बिना यो लेख्ने काम कदापी संभव छैन । टाइप गरेको पनि पैसा लाग्छ । बेलुका सुत्ने बेला र बिहान उठ्ने बित्तिकै पैसालाई किस गरे हुन्छ । त्यसपछि अन्य नित्य कर्म । प्रकृतिले दिएको घाम, पानी, हावा, ढुंगाामाटो समेत पैसा तिरेर लिनुपर्ने बाध्यता छ ।

भोली कुनै त्यस्तो दिन आउन सक्छ ताकि घाम तापेको पनि पैसा लागोस् । सास फेर्ने हावा यानीकी अक्सिजन त अहिले पनि किन्नु पर्छ । हस्पिटलमा अक्सिजन सिलिन्डर हेर्नुहोस् त । फ्रिमा आउँछ ? फोहोर गर्न, फोहोर फाल्न र सफा गर्न पनि पैसा चाहिन्छ । घर बनाउन पनि पैसा चाहिन्छ र भत्काउन पनि पैसा चाहिन्छ । घरको नक्सा बनाउन, नक्सा पास गर्नपनि पैसा । गर्भपतन गर्नपनि पैसा । तपाई काम नलाग्ने कवाडी वा कागज बोतल बेच्नुहुन्छ नि, किन ? पैसाको लागि होइन ? खल्तिमा दाम नभए दिमागको दम पनि कम हुन्छ । विचरा मान्छे ! जन्मिन्छ , पढ्छ, काम गर्छ, अन्त्यमा मर्छ पैसाको लागि । स्वस्थ र अस्वस्थ हुन पैसा लाग्छ । दुवैको लागि खाना चाहिन्छ । खानका लागि पैसा । हामी लायक या नालायक जे बन्न पनि पैसा चाहियो । कस्तो दशा होला मनुष्यको । कि नालायक पनि सित्तैमा बन्न सक्दैन ।

प्रेम गर्नपनि पैसा चाहिन्छ के । भिखारीलाई प्रेम गर्न र बिहे गर्न को तयार हुन्छ  र ? तपाईलाई भिखारीको दया लागेर केही सामान या दान दिन पनि पैसा नै चाहिन्छ । टाढैबाट १ रुपैयाँको सिक्का फाले पनि त्यो पैसा हो ।

म हैरान हुन्छु जब स्कुल, कलेज र विश्व विद्यालयले दिएको आफ्नै चारित्रिक प्रमाणपत्र (Character Certificate) हेर्छु । के खाले जुनी र जिन्दगी होला मान्छेको ? आफ्नो चरित्रको प्रमाणपत्र अरुले हस्ताक्षर गरेर दिने त्यो पनि पैसा तिरेर किन्नु पर्ने ? थुइक्क । कस्तो संस्कार बसाएछौं हामीले । कमसेकम आफुलाई जन्माउने बाबु आमा वा आफुले प्रेम गरेको मान्छेले दिन मिल्ने वा दिएपनि त हुन्थ्यो नि चारित्रिक प्रमाणपत्र । तपाईहरुमध्ये कोही माइकालाल छ जसले चारित्रिक प्रमाणपत्र सित्तैमा लिएको वा दिएको ? जसले क्यारेक्टर सर्टिफिकेट दिन्छ वा त्यसमा हस्ताक्षर गर्छ उसैको चरित्रको हिसाबकिताब कसले राख्ने हो थाहा छैन । क्यारेक्टर सर्टिफिकेट बोकेर हिँडेको व्यक्ति पुग्नु पर्ने ठाउँमा नपुग्दै बीच बाटोमा नै चरित्रहिन भयो भने के गर्ने ? सर्टिफिकेट खोस्ने कि ? चरित्रहिन भनेर अर्को प्रमाणपत्र दिने ? चरित्रको परिभाषा के हो ? के खाले समाज र शिक्षा प्रणाली हो यो ? कसैको चरित्रको प्रमाणपत्र कागजमा लेखेर दिने । पैसामा बेच्ने ? विवशता के भने त्यो क्यारेक्टर सर्टिफिकेट छाप्न पनि पैसा चाहिन्छ ।

भ्रष्टाचारी र अपराधी बन्न पनि पैसा चाहिन्छ । यसको मुख्य उद्देश्य त झन पैसा नै हो । औषधी, भिटामिन, विष जे का लागि पनि पैसा गन्नु नै पर्छ । धर्म गर्नपनि पैसा चाहिन्छ । धर्मशास्त्र किन्न र पढ्न पैसा चाहिएन भन्या ? अरे, किन्न छोड्नुस् यार छाप्न नै पैसा लाग्छ । ज्ञान सिक्न पनि पैसा ? सिकाउन पनि पैसा ? मन्दिर सितैमा बन्छ ? मुर्ति सित्तैमा आउँछ ? धुप, थाली, लड्डु, केरा सित्तैमा आउँछ ? पैसा भएन भने त पुजारीलाई नै टेन्सन हुन्छ होला । विचरा भगवान् । उसको मन्दिरमा लगाउने ताल्चा किन्न पनि पैसा चाहिन्छ । कसैले मुर्ति, घण्टा चोर्यो भनेपनि पैसाको लागि चोर्छ । यदि साक्षात् ईश्वर नै आयो भने उसलाई बेच्न सकिँदैन । कसले किन्छ र ?

कसैको कुमारित्व (Virginity)को मुल्य पनि पैसामा नै लिलाम बढावढ हुन्छ । १९ वर्षे एक अमेरिकन मोडलले पैसाकै लागि हालसम्मकै महँगो मुल्यमा आफ्नो कुमारित्व बेचेको घटना त तपाईलाई थाहा नै होला । ३.९ मिलियन डलर, नेपाली ४४ करोड ६३ लाख ९४ हजारमा एक अरबी धनाढ्य व्यापारीले किनेका थिए ।

सुन्दर वा सुन्दरी हुन पैसा चाहिन्छ । कोही सित्तैमा मिस नेपाल वा मिसवर्ल्ड हुने वाला छैन हजुर । विजेता बन्न कुरै छोडौं , कार्यक्रम आयोजना गर्न र सहभागी हुन नै पैसा लाग्छ । सुन्दर वस्तु, सेवा र दृश्यभोग गर्न पैसा । जन्मदिन मनाउन पैसा, मलामी जान पैसा, क्रिया कर्म गर्न र काट्टो खुवाउन पैसा । धामी, झाँक्री, वैद्य, डाक्टर, योगी सबै पैसा । घुम्न, आनन्द लिन, प्रकृतिको मस्ति लुट्न पनि पैसा ? दाह्री, जुङ्गा, कपाल, आँखीभौँ जे काटे पनि पलाए पनि पैसा । कसैले अति सम्वेदनशील अंग, गुप्ताङ्ग कै रौँ फाल्न र काट्न चाहे पनि पैसा त चाहियो ।

ओहो ! अरु के कुरा गर्नु । सबैभन्दा पहिला त पैसा छाप्न नै पैसा चाहियो । पैसा छाप्ने मेसिन, नोट-सिक्का बनाउने कागज वा धातु, नोट डिजाइन, कामदारको ज्याला, छापेको पैसा, छापेको पैसा ढुवानी गर्ने खर्च, पैसा छाप्न राख्नुपर्ने धरौटी रकम, सबैका लागि पैसा ।

एटिएमबाट पैसा आउँछ भन्नुहोला । एटिएम मेसिन, एटिएममा कार्ड चाहीँ हावाबाट आउँछ ? त्यसमाथि बैंकमा खाता खोल्न पैसा, फोटो खिच्न पैसा, नागरिकताको फोटोकपी गर्न पैसा, तपाईलाई दिने चेक साट्न पैसा । चेकमा हस्ताक्षर गर्ने कलम किन्न पैसा । फेरि खातामा पैसा हालेपछि न एटिएममा पैसा आउने हो । तपाईको दिमाग फास्ट चल्न सक्छ । क्रेडिटकार्डमा त आफ्नो पैसा हाल्नुपर्दैन भनेर । अनि बैंकले त हाल्नु पर्यो नि । कि कागज हालेर एटिएम बाट पैसा झर्छ लततत…..

कुरै नगरौँ यार, बैंक खोल्न पनि पैसा चाहियो । बैंकले पैसाको व्यापार गर्छ तर यसमा सुरुमा नै पैसा लगानी गर्नुपर्छ । बैंक खोल्न । तपाईंलाई लाग्ला, प्रगति गर्न ,राम्रो काम गर्न ,धार्मिक र नैतिक कामको लागि मात्रै पैसा चाहिन्छ । त्यस्तो होइन । पाप, अपराध गर्न र आतंककारी बन्न पनि पैसा चाहिन्छ । यहाँसम्म कि बेश्या (पुरुष र महिला) गमन गर्नपनि पैसा । यौन व्यापार पनि पैसाकै लागि हो । सस्तो होस् या महंगो । हाई प्रोफाइल या लो प्रोफाइल जोकोही प्रोफेशनल बेश्यासँग केही मिनेट, घण्टा, रात बिताउन पैसा । योनी र लिङ्गसँगको पहुँचमा पुग्न पनि पैसा । सुरक्षित यौन व्यवहारको निमित्त कण्डम किन्न पनि त पैसा चाहियो । जिन्दगीमा जतिनै गरिब भएपनि मानौ भिखारी नै भएपनि कण्डम चाहिँ सेकेन्डह्याण्ड किन्न वा प्रयोग गर्न मिल्दैन । नयाँ किन्न पैसा चाहिन्छ । विज्ञापन सुन्नु भएको होला नि ? योनी वा स्तनको साइज घटाउन या बढाउन, टाइट पार्न, लिङ्गको आकार बढाउन वा घटाउन । त्यो विज्ञापन बझाउन पनि पैसा ।

जतिसुकै गरिब वा धनी जे भएपनि, सस्तो वा महंगो जस्तो लुगा लगाए पनि लाज ढाक्न पैसा । न्वारन र व्रतबन्ध गर्न पैसा । न्वारन गर्ने पैसा नभए नाम पाइँदैन हजुर ! बेनाम हुनुपर्छ । आफ्नो नाम राखिदिन्छ अरुले त्यो पनि पैसा तिरेपछी……। नाबालक वा भगवानको पहिलो स्वरुप भनेर बालकको अनुहार हेर्दा पनि पैसा नै तिर्नु पर्छ ।

एक कप चिया पिउन पैसा । कालो होस् या सेतो । के सारो एकोहाेरो भएको होला यो पैसा नामको लेख लेख्न । एकघण्टादेखि पिसाव च्यापेर लेखिरहेको छु । एक छिन रेष्टरुम जान्छु है । छोटो शौचालय । हग्न, मुत्न, पनि पैसा चाहिन्छ यार ।

ट्वाइलेट गएर आएपछि सोचे, यहाँ त सित्तैमा पाइयो । अरे घर अफिस मन्दिर वा दुनियाँको जुनै स्थानमा शौच गरे पनि टुवाइलेट बनाउन पैसा । सायद कहिल्यै हिसाब गर्नुभएको छैन होला, ट्वाइलेट बनाउन कति लाग्छ भनेर । जुन दिन ट्वाइलेट आफनो पैसा खर्च गरेर बनाउनु पर्छ नि क्यालकुलेटर थिचेर नै गर्नुहुनेछ खर्चको हिसाब ।

टेबुलमा एक गिलास तातोपानी आयो । धन्यवाद पानीको लागि । त्यो पानी पनि फ्रि मा पाइँदैन । ल ठिक छ, पानी फ्रिमा नै पाइयो रे । तर पानी थाप्ने वा पिउने भाँडा, कप, ग्लास किन्न पैसा । थुक्दा पनि जरिवाना लाग्छ । अचम्म के भने जरिवाना भन्ने बित्तिकै पैसा नै हुन्छ ।

दुनियाँको हजारौं लाखौं सम्बन्धहरु धेरै वा थोरै पैसाको कारोबार वा लेनदेनको कारण विग्रने मात्र होइन भत्किन्छ नै । तहसनहस हुन्छ । उपहार दिन पैसा लाग्छ । आजकल त निमन्त्रणा कार्डमा नै लेखेको हुन्छ । सामान वा जिन्सी उपहार ल्याउने कष्ट नगर्नुहोला । कस्तो घुमाउरो र डिप्लोम्याटिक पाराले भनेका होलान है ? अघोषित रुपमा त सामान भन्दा पैसा नै महङ्गो र मुल्यवान् हो पैसा ल्याउनु भनेको हो नि । म सोचिराको छु आफ्नो निम्तो कार्डमा नयाँ के लेखूँ भनेर ….

खुल्ला दिशामुक्त क्षेत्र घोषणा गरेर केही बाँकी छैन त्यसको लागि पनि पैसा । जसरी हुन्छ मनीगडको डर । अभियान चलाउन, नीति बनाउन, साईबोर्ड झुण्ड्याउन पैसा । धन्न खुल्ला पिसाबमुक्त क्षेत्रचाहीँ घोषणा भएको छैन । त्यसो भयो भने को धेरै खुशी हुन्छ होला ? पुरुष कि महिला ? मैले भन्नु पर्दैन उत्तर तपाईलाई नै थाहा छ । जसले जे भनेता पनि परम् स्वतन्त्र भएर बिन्दास पाराले खुल्ला पिसाव गर्नुको मजा पैसासँग तुलना गर्न नै मिल्दैन । विपनामा मात्र होइन सपनामा पनि ।

अहा ! ओठको लाली । लिपिष्टिकको नाम पनि न्यूड रे । है । अन्य मेकअप र क्रिमहरु, टिका, सिन्दूर, गाजल, पालिस, गरगहना सबैको लागि पैसा । मोवाईल, टिभी, क्यामेरा, पंखा, हिटर, आइरन, ग्याँस, सोलार, गिजर, बिजुली, पेट्रोल, डिजल, स्टोभ, सोफा, गुन्द्री, पर्दा, कार्पेट, चकटी, थाल, कचौरा, डाडु पन्यू, चक्कु, बन्दूक, बम, चम्चा सबैका लागि पैसा । सुत्नको लागि खाट, डस्ना, पलङ्ग, सिरक, तन्ना, सिरानी सब पैसा । हे भगवान् । कसैलाई विरक्त लागेर जोगी बन्न मन लागे पनि पैसा चाहिन्छ । गेरुवस्त्र, कमण्डलू, भिक्षापात्र, त्रिशुल, चन्दन टिका डम्बरु सबै पैसा । कसैले दान गरे पनि त पैसा चाहियो । ढुंगा माटोले काम चल्दैन ।

सेक्स टुरिजम र रेडलाइट एरिया पैसा कमाउने धन्दाको सुन्दर नमुना हो । मानव बेचबिखन, लोकल ठर्रा पाइने भट्टी, क्यासिनोदेखि फाईभ स्टार जताततै पैसा । स्कुल, कलेज, विश्वविद्यालयय जहाँ पढेपनि पैसा । स्कुल बनाउँन पैसा । किताब, कापी, ड्रेस, पढाउनेलाई तलब, खाजा सबै पैसा । यहाँसम्म कि परिक्षा दिएर पास हुन मात्रै होइन फेल हुनपनि पैसा । रि इक्जाम रे त्येस्का बाजे ! फेरि पैसा ।

लौ दिमागमा एउटा नयाँ कुरा आयो । मनीप्लान्ट किन्न पनि पैसा चाहियो यार । क्या नाम छ है, मनीप्लान्ट । जसले नाम राख्यो बेष्ट नाम नै दियो । बिहान ओछ्यानबाट उठेदेखि बेलुका ओछ्यान पुग्ने बेलासम्म पैसा । नाङ्गै–बुङ्गै भुतुल्लै उठ्दैनौँ, हिँड्दैनौँ । अस्पताल खोल्न र डाक्टर बन्न झन धेरै पैसा चाहिन्छ । अनि कहाँबाट हुन्छ सित्तैमा उपचार ? उठ्ने बित्तिकै मुख धुन र ट्वाइलेट जानबाट नै सुरु हुन्छ मनीगडको प्रेसर । फ्लस गर्न पानी, टिसु पेपर (कोशिका कागज) हात धुन साबुन, दाँत माझ्न मन्जन, ब्रस, इत्यादि सबै पैसा ।

अतः मृत्यु पछि कलियुगको अर्को सत्य र एकमात्र जीवित देउता भगवान् भनेको पैसा । मनीगड भने हुन्छ । जे छ, जे गर्छ पैसाले गर्छ हजुर । दुध, जुस, रक्सी, चुरोट जे पिउनुस् पैसा चाहियो । साइकलदेखि हवाइजहाज र रकेट जे चढे पनि पैसा । भन्नुहोला, हिँड्दा त पैसा लाग्दैन नि ? जुत्ता चप्पल नि, आउँछ सित्तैमा ? ए बाबा वैशाकी र व्हिलचियर पनि पैसाले किन्नु पर्छ ।

सम्बन्ध र भावनाले मात्र केही हुनेवाल छैन हजुर । हामी मान्छे यति निरिह, लाचार भइसक्यौँ कि गीत पनि पैसाको बारेमा लेख्न विवश छौं ।

पहिलो गीत
नचिनेको मान्छे भन्दा चिनेको नै काम लाग्छ
चिनेकोभन्दा पनि किनेको काम लाग्छ ।
यहाँ यस्तै छ, यहाँ यस्तै छ, सबै कुराभन्दा नि पैसै ठूलो छ ……रोशन गुरुङ

दोस्रो गीत
गोजीमा दाम छैन मेरो गोजीमा दाम छैन कान्छीलाई घुम्न लैजाउँकि भन्छु गोजीमा दाम छैन ….. राजनराज शिवाकोटी

तेस्रो गीत
पैसा कै लागि बाँच्छ मान्छे पैसा कै लागि मर्छ पनि । जे जे गर्छ यो दुनियाँमा पैसाले नै गर्छ पनि….. शिव परियार

चौथो गीत
मन बिनाको धन ठुलो कि धन बिनाको मन …… अशोक दर्जी

जसरी बाँच्न अक्सिजन चाहिन्छ । त्यसरी नै जिन्दगीलाई हाँक्न र घाटमा जाँदासम्म पैसा । आत्महत्या गर्न र गरेपछि पनि पैसा चाहियो । मट्रितेल डोरी, विष सबैका लागि पैसा । लाश पोष्टमार्टम गर्न, घाटमा जलाउन, मलामी भोज पैसा । नजलाएर खाल्डोमा नै गाड्नपनि अलिकती पैसा चाहिन्छ । लाश गायब भएपनि खोजतलास गर्नका लागि पैसा । भलै लाश नभेटिएला । व्रतबन्ध गर्न, जनै लगाउन पैसा । हरेक वर्ष जनै पूर्णिमामा राखी डोरो र जनैफेर्न पनि पैसा । चिता बनाउने दाउरा, कात्रो, आगो, विद्युतिय शवदाहगृहमा बुझाउने शुल्क इत्यादि पैसा । आजको मितिमा पशुपति आर्यघाटमा परम्परागत हिसाबले जलाएर दाहसंस्कार गरेको न्यूनतम १० हजार र विद्युतिय शवदाह गृहमा जलाउने हो भने न्यूनतम ५ हजार खर्च हुनेछ ।

चार्डवार्ड मनाउन पैसा, मिठो खाना खान पैसा, नयाँ लुगा, उपहार, दक्षिणा दिन पैसा । बिहे गर्न मात्र होइन हजुर पारपाचुके (डभोर्स) गर्नपनि पैसा चाहिन्छ । दुनियाँमा कोही वकिलले विचरा डिभोर्स हुन लागेछ भनेर भावनामा डुबेर सित्तैमा मुद्दा लड्ने वाला छैन । मुद्दा सित्तैमा लडिदिए पनि वकिल पढ्न र न्यायाधिश बन्न पैसा लाग्छ । जतिसुकै सस्तो खाना खाएपनि पैसा । तरकारी किन्न, नुन, तेल, बेसार, मसला, अदुवा, लसुन, प्याज, खुर्सानी, जिरा, मरिच, पकाउने भाँडा, ग्याँस, दाउरा सबैको लागि पैसा । डलर भनेको सुन्दा गर्वले छाती फुल्छ नि । सुन, चाँदी, हिरा, मोती माणिक्य, निलम, पन्नाभन्दा पनि महंगो पैसा हो । पैसाले मात्र किन्न पाइन्छ यी सब चिजहरु ।

पैसाले पैसा किन्ने जमाना आयो । जस्तै मनी ट्रान्सफर, मनि चेन्जर । दाँत फुकाल्न र हाल्न पैसा । जागिर खान, पैसा कमाउन पनि पैसा । पैसाको व्यापार गर्नपनि पैसा । राजनीति, समाजसेवा, खेलाडी, जे का लागि पनि पैसा । धोती लाउन, टोपी, पेन्टी, ब्रा(बोटिस), लंगौटी, टाई कोट, पेटीकोट जे लाए पनि पैसा । तपाईले जन्मेदेखि नमर्दासम्म जे–जे प्रयोग वा उपभोग गर्नुहुन्छ । त्यो सबै किन्न पैसा चाहिन्छ । कसैले सित्तैमा दिँदैन । यदि दियो भने पनि जसले किन्छ उसले पैसा हालेर नै किन्छ । कमसेकम उत्पादन गर्न र बनाउन त पैसा त चाहियो । हुँदा–हुँदा भाग्य हेर्न पनि पैसा । चिना बनाउन पैसा, हात हेराउन पैसा । हद हुन्छ नि कम्यूटर ज्योतिष रे !

संगीत सिक्न, गाउन, सुन्न, पेन्टिङ गर्न सबको लागि पैसा । जस्तै मादल ड्रम, गितार, बाँसुरी, रंग, क्यानभास, कुच्चि केही सित्तैमा आउँदैन । संस्कार र संस्कृति पनि पैसा । पैसा नलाग्ने चार्डपर्व र संस्कृतिको कुनै मुल्य छैन । सायद हामी मनाउँदैनौ । कुनै देशको नागरिक हुन पैसा चाहिन्छ । के नागरिकता सित्तैमा बन्छ ? नागरिकतामा टाँस्ने फोटो । नागरिकता छाप्ने कागज, त्यसमा टाँस्ने टिकट, नागरिकता बनाउन जाँदा लाग्ने गाडी भाडा, खाजा सबैका लागि पैसा । पैसा बिना बिहे हुँदैन । पैसा बिना न बाबु आमा बन्न सकिन्छ न सन्तान उत्पादन गर्न सकिन्छ । पैसा नभए संसारको कुनैपनि सम्बन्ध बन्दैन र संसार चल्दै चल्दैन ।


  • 146
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    146
    Shares

सम्बन्धित समाचार